การเลี้ยงวัวชนภาคใต้ ไล่กิจวัตรวัวนักสู้จากซ้อมเช้าเย็นถึงวันเข้าสนาม

ชนวัวเป็นกีฬาพื้นเมืองของภาคใต้ ซึ่งวิกิพีเดียภาษาไทยและงานวิจัยกรณีชุมชนบ้านในหมงของ ฐาปวุฒิ โชติเชย และคณะ ที่ตีพิมพ์ในวารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์ ปี 2565 อธิบายไว้ตรงกัน ส่วนจังหวัดที่นิยมจัดเป็นพิเศษ ทั้งเว็บไซต์ SEAsite ของมหาวิทยาลัยนอร์เทิร์นอิลลินอยส์และมติชนออนไลน์ต่างระบุนครศรีธรรมราชและสงขลาไว้ในกลุ่มจังหวัดที่นิยมมาก

เรื่องอายุ ผู้จัดการออนไลน์รายงานเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2566 จากค่ายวัวชนในตรังว่า วัวจะเริ่มประลองกำลังจริงเมื่ออายุราว 5 ปี สอดคล้องกับมติชนออนไลน์ที่ระบุว่าวัวพร้อมลงสนามเมื่ออายุประมาณ 5 ปีขึ้นไป กว่าจะได้เห็นชื่อวัวสักตัวในใบโปรแกรม ค่ายจึงต้องเลี้ยงและซ้อมกันมาราวห้าปี

ค่าใช้จ่ายก็สูงตาม ผู้จัดการออนไลน์ระบุว่าวัวชนหนึ่งตัวกินเงินเดือนละนับหมื่นบาท เมื่อรวมค่าหญ้า ค่าจ้างคนเลี้ยง ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าอาหารเสริม และค่ายา ขณะที่มติชนออนไลน์ระบุว่าลำพังค่าจ้างคนเลี้ยงต่อวัวหนึ่งตัวก็อยู่ในหลักหมื่นบาทต่อเดือนแล้ว ส่วนภาพใหญ่ของทั้งวงการ มติชนออนไลน์อ้างคำประเมินของผู้เชี่ยวชาญว่ามีเงินหมุนเวียนมากกว่า 5,000 ล้านบาทต่อปี ตรงกับตัวเลขที่งานวิจัยในวารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา ปี 2567 ยกมาอ้าง

อาหารหลักของวัวชนคือหญ้า งานวิจัยกรณีบ้านสายเงิน อ.ลานสกา ที่เผยแพร่ในปี 2566 ระบุว่าวัวกินหญ้าที่ขึ้นตามธรรมชาติ ผู้จัดการออนไลน์บรรยายว่าค่ายในตรังให้วัวกลับมากินหญ้าทุกครั้งหลังออกกำลัง และมติชนออนไลน์รายงานว่ามีคนปลูกหญ้าพันธุ์พื้นเมืองขายให้ค่ายวัวชนโดยเฉพาะ จนกลายเป็นธุรกิจต่อเนื่องของวงการ

ส่วนที่เสริมขึ้นมาคืออาหารที่มีแร่ธาตุและวิตามิน งานวิจัยบ้านในหมงอธิบายว่าเสริมเพื่อบำรุงกล้ามเนื้อ กระดูก ผิวหนัง และขนให้เงางาม ตรงกับงานวิจัยบ้านสายเงินที่ระบุการให้อาหารเสริมแร่ธาตุและวิตามินเช่นกัน ขณะที่มติชนออนไลน์ระบุว่าการให้วิตามินบำรุงเป็นหนึ่งในงานที่คนเลี้ยงต้องทำ คู่กับการอาบน้ำ แปลงขน และตรวจสุขภาพวัว

งานเหล่านี้ต้องใช้คนหลายคน งานวิจัยบ้านในหมงและมติชนออนไลน์ให้ตัวเลขใกล้เคียงกันว่าทีมดูแลวัวชนอยู่ที่ราว 5 คน และแบ่งหน้าที่กันทำ เมื่อรวมกับค่าจ้างคนเลี้ยงหลักหมื่นบาทต่อเดือนที่มติชนออนไลน์ระบุ จะเห็นว่าค่าแรงคนเลี้ยงเป็นต้นทุนหลักก้อนหนึ่งของค่าเลี้ยงวัวชน ซึ่งผู้จัดการออนไลน์ก็นับค่าจ้างคนเลี้ยงรวมไว้ในค่าใช้จ่ายรายเดือนเช่นกัน

อาหารหลักคือหญ้า เสริมด้วยอาหารที่มีแร่ธาตุและวิตามิน ตามที่งานวิจัยบ้านในหมงและบ้านสายเงินใน จ.นครศรีธรรมราช บันทึกไว้