เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก

วัวชนกี่ปีถึงชนได้ เลี้ยงกี่เดือนก่อนลงสนามครั้งแรก

วัวชนหนุ่มวัยถึกยืนข้างลูกวัวในคอกชนบทภาคใต้
วัวชนส่วนใหญ่เริ่มลงสนามเมื่ออายุราว 4-6 ปี หลังเตรียมตัวราว 6 เดือน

วัวชนกี่ปีถึงชนได้ เลี้ยงกี่เดือนก่อนลงสนามครั้งแรก เป็นคำถามที่คนเริ่มเลี้ยงถามบ่อยที่สุด เพราะการซื้อลูกวัวมาเลี้ยงต้องรอหลายปีกว่าจะได้เห็นวัวขึ้นสังเวียน คำตอบสั้นคือราว 4-6 ปี และใช้เวลาเตรียมเข้มข้นราว 6 เดือนก่อนชนครั้งแรก ทีมงาน วัวชนกูรู เทียบตัวเลขจากงานวิจัย หอสมุดมหาวิทยาลัย และคำบอกเล่าของคนเลี้ยงไว้ในบทความนี้

ภาพรวมการเลี้ยงทุกช่วงวัยอยู่ในบทความแม่ วิธีเลี้ยงวัวชน ส่วนบทความนี้ตอบเฉพาะเรื่องอายุและระยะเวลาเตรียม พร้อมตารางอายุแต่ละช่วงและตัวอย่างนับเดือนก่อนวันชนแรก

วัวชนกี่ปีถึงชนได้ เลี้ยงกี่เดือนก่อนลงสนามครั้งแรก คำตอบคือราว 4-6 ปี ซึ่งหอสมุด ม.อ. เรียกว่าวัย “ถึก” งานวิจัยบ้านในหมงระบุว่าเริ่มชนราว 5 ปี และคนเลี้ยงเริ่มฝึกราว 6 เดือนก่อนชน ซ้อมคู่อย่างน้อย 4-5 ครั้ง และนำวัวเข้าโรงเรือนสนามก่อนชน 15-20 วัน

คำตอบสั้น วัวชนเริ่มชนได้ราว 4-6 ปี

แหล่งที่ระบุช่วงอายุไว้ตรงที่สุดคือฐานข้อมูลท้องถิ่นภาคใต้ของหอสมุด ม.อ. ที่ระบุว่าวัวชนต้องเป็นวัวตัวผู้อายุ 4-6 ปี ซึ่งเป็นวัยถึก เว็บ Sanook พีเดียและ OpenBase ก็ให้ช่วง 4-6 ปีเหมือนกัน

งานวิจัยบ้านในหมงของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ปี 2565 ลงรายละเอียดกว่านั้น คือวัวที่นำมาฝึกควรอายุ 4-5 ปี เพราะเป็นวัยหนุ่มที่พร้อมฝึก และอ้างข้อมูลของสุธิวงศ์ พงษ์ไพบูลย์ (2552) ว่าวัวเริ่มประลองกำลังตามสนามได้ราวอายุ 5 ปี ตัวที่แข็งแรงมากชนได้ถึงอายุ 15 ปี

อายุวัวชนแต่ละช่วง จากลูกวัวถึงวัยที่ชนได้

ไทม์ไลน์อายุวัวชนจากลูกวัวถึงวัยถึก 4-6 ปี
ช่วงอายุวัวชนตั้งแต่วัยเจาะจมูกจนถึงวัยที่ยังชนได้

ตารางนี้เรียงช่วงอายุที่แหล่งต่าง ๆ ระบุ พร้อมตัวเลขราคาหรือรายละเอียดที่มากับช่วงนั้น

ช่วงอายุสถานะของวัวตัวเลขที่ระบุแหล่งข้อมูล
แรกเกิด-1 ปีลูกวัวราว 8,000 บาทแนวหน้า
เกือบ 1 ปีวัยเจาะจมูก10,000-20,000 บาทงานวิจัยบ้านในหมง
3-5 ปีช่วงที่คนเลี้ยงเลือกซื้อ10,000-50,000 บาทหอสมุด ม.วลัยลักษณ์
4-5 ปีวัยหนุ่มเริ่มฝึกพร้อมฝึกเป็นวัวชนงานวิจัยบ้านในหมง
4-6 ปีวัยถึกช่วงเหมาะชนที่สุดหอสมุด ม.อ.
ราว 5 ปีเริ่มลงชนชนปีละราว 3 ครั้งงานวิจัยบ้านในหมง
5-6 ปีวัยชนเต็มตัวเขาดีไม่ต่ำกว่า 25,000 บาทบล็อกวัวชน
ถึง 15 ปีตัวที่แข็งแรงมากยังชนได้งานวิจัยบ้านในหมง

อ่านตารางแล้วจะเห็นว่าช่วงที่หลายแหล่งซ้อนกันมากที่สุดคือ 4-6 ปี โดยอายุ 5 ปีปรากฏในเกือบทุกแหล่ง ส่วนช่วงก่อนหน้านั้นเป็นช่วงเลี้ยงให้โตและซื้อขาย ราคาขยับจากหลักพันไปถึงหลักหมื่นตามอายุและฝีมือที่เห็น

ทำไมแต่ละแหล่งบอกอายุวัวชนไม่ตรงกัน

ตัวเลขที่ต่างที่สุดมาจากรายงานของแนวหน้าที่นครศรีธรรมราช ซึ่งพูดถึงวัวชนอายุ 2-4 ปีราคา 40,000-50,000 บาท ขณะที่หอสมุด ม.วลัยลักษณ์ ระบุว่าคนเลี้ยงเลือกวัว 3-5 ปีที่มีฝีมือชนให้เห็นแล้ว ส่วนบล็อก “วัวชน” ระบุว่าวัว 5-6 ปีเหมาะกว่าเพราะร่างกายและความอึดพัฒนาเต็มที่

ความต่างนี้มาจากการนับที่ต่างกัน บางแหล่งนับตั้งแต่วัวเริ่มซ้อมคู่ บางแหล่งนับวันที่ขึ้นสนามจริง และคนเลี้ยงดูความพร้อมของร่างกายเป็นหลัก ทั้งเขา คร่อมอก และเวลาที่ยืนสู้ในการซ้อม ส่วนวิธีดูรูปร่างและเขาว่าพร้อมหรือยัง อ่านได้ที่ ลักษณะวัวชนที่ดี ดูจากอะไร

เลี้ยงกี่เดือนก่อนลงสนามครั้งแรก

พี่เลี้ยงจูงวัวชนหนุ่มเข้าโรงเรือนสนามก่อนชนครั้งแรก
วัวหนุ่มใช้เวลาเตรียมราว 6 เดือนก่อนขึ้นสังเวียนครั้งแรก

นายมิ่ง คงดี ผู้เลี้ยงวัวชนมากว่า 40 ปี เล่าผ่านบล็อก “วัวชน” ว่าวัวหนุ่มจะเริ่มฝึกราว 6 เดือนก่อนชน โดยพาเดินวันละ 10 กิโลเมตรและซ้อมครั้งละ 20-25 นาที ส่วนเกษตรกรพัทลุงในรายงานของ MGR Online เล่าว่าซื้อวัวเล็กมาราว 10,000 บาท เลี้ยงและฝึกต่ออีก 1 ปี ราคาขยับเป็นราว 20,000 บาท

เรื่องจำนวนรอบซ้อม Sanook พีเดียระบุว่าวัวต้องซ้อมคู่อย่างน้อย 4-5 ครั้งก่อนชนจริง โดยซ้อมเดือนละ 1-2 ครั้ง คิดแบบเร็วที่สุดคือเดือนละ 2 ครั้งจะใช้ราว 2-3 เดือน แบบช้าคือเดือนละครั้งจะใช้ 4-5 เดือน บล็อก “วัวชน” ระบุว่าวัวใหม่ควรซ้อม 10-15 ครั้ง ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมกรอบ 6 เดือนจึงเป็นตัวเลขที่คนเลี้ยงใช้กัน

ตัวอย่างนับเดือนก่อนชนครั้งแรกของวัวหนุ่ม

สมมติวัวตัวผู้อายุ 4 ปี 6 เดือนเริ่มเข้าโปรแกรม ถ้าใช้กรอบ 6 เดือนของนายมิ่ง คงดี วัวจะลงสนามครั้งแรกตอนอายุราว 5 ปี ตรงกับตัวเลขของงานวิจัยบ้านในหมง เดือนที่ 1-2 เน้นเดินวันละ 5-10 กิโลเมตรตามงานวิจัย ส่วนเดือนที่ 3-6 เริ่มซ้อมคู่ ครั้งแรกราว 20-25 นาที

พอทำสัญญาคู่ชนกับสนามแล้ว งานวิจัยบ้านในหมงระบุว่าจะนำวัวเข้าโรงเรือนสนามก่อนวันแข่ง 15-20 วัน เท่ากับว่าครึ่งเดือนสุดท้ายของเดือนที่ 6 วัวจะอยู่ที่สนาม ส่วนกติกาที่วัวจะเจอในไฟต์แรกดูได้ที่ กติกาวัวชน 14 ข้อ วิธีตัดสินแพ้ชนะ

คำถามที่พบบ่อย

วัวชนอายุ 3 ปีชนได้ไหม?

หอสมุด ม.วลัยลักษณ์ ระบุว่าคนเลี้ยงเลือกวัวตั้งแต่ 3-5 ปี แต่แหล่งส่วนใหญ่ให้ช่วงเหมาะชนที่ 4-6 ปี และงานวิจัยบ้านในหมงระบุว่าเริ่มชนราว 5 ปี

วัวชนชนได้ถึงอายุเท่าไร?

งานวิจัยบ้านในหมงระบุว่าตัวที่แข็งแรงสมบูรณ์มากอาจชนได้ถึงอายุ 15 ปี

ต้องฝึกวัวกี่เดือนก่อนชนครั้งแรก?

นายมิ่ง คงดี เล่าผ่านบล็อก “วัวชน” ว่าเริ่มฝึกราว 6 เดือนก่อนชน และต้องเข้าโรงเรือนสนามอีก 15-20 วันก่อนวันแข่ง

วัวชนต้องซ้อมกี่ครั้งก่อนลงสนามครั้งแรก?

Sanook พีเดียระบุอย่างน้อย 4-5 ครั้ง ส่วนบล็อก “วัวชน” ระบุว่าวัวใหม่ควรซ้อม 10-15 ครั้ง

ลูกวัวชนอายุ 1 ปีราคาเท่าไร?

งานวิจัยบ้านในหมงระบุว่าวัยเจาะจมูกหรือเกือบ 1 ปีมีมูลค่าราว 10,000-20,000 บาท ขึ้นกับสายพันธุ์

สรุปวัวชนกี่ปีถึงชนได้และต้องเตรียมกี่เดือน

วัวชนกี่ปีถึงชนได้ เลี้ยงกี่เดือนก่อนลงสนามครั้งแรก ตอบได้ว่าส่วนใหญ่เริ่มชนช่วง 4-6 ปี โดยอายุราว 5 ปีเป็นตัวเลขที่พบบ่อยที่สุด และใช้เวลาเตรียมราว 6 เดือน ซ้อมคู่อย่างน้อย 4-5 ครั้ง ก่อนเข้าโรงเรือนสนาม 15-20 วัน ตัวเลขอายุเป็นแค่จุดตั้งต้น สิ่งที่ตัดสินจริงคือความพร้อมของร่างกายในการซ้อม

ข้อควรระวัง การเร่งส่งวัวอายุน้อยหรือวัวที่ซ้อมไม่ครบลงสนามเสี่ยงต่อการบาดเจ็บหนัก และราคาวัวที่แพ้อาจลดลงเหลือราวหมื่นบาทตามที่บล็อก “วัวชน” ระบุ การตัดสินใจซื้อหรือส่งวัวลงชนควรพิจารณาค่าใช้จ่ายและสุขภาพวัวเป็นหลัก

เรียบเรียงโดย ทีมคอนเทนต์ วัวชนกูรู · ตรวจสอบข้อมูลโดย ทีมตรวจสอบข้อมูล วัวชนกูรู · แหล่งข้อมูลหลัก: วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์ (งานวิจัยบ้านในหมง), หอสมุด ม.อ., บล็อกวัวชน

บทความที่เกี่ยวข้อง