ตลาดวัวชน ในภาคใต้ไม่มีลานซื้อขายกลางแห่งเดียว การซื้อขายเกิดขึ้นตามฟาร์มเพาะขยายพันธุ์ ผ่านคนในวงการที่รู้จักกัน ผ่านเพจและคลิปออนไลน์ และผ่านการประมูลโคพื้นเมืองของศูนย์วิจัยภาครัฐ ทีมวัวชนกูรูรวบรวมตัวเลขจากรายงานข่าวและหน่วยงานที่เปิดอ่านได้ เพื่อให้เห็นว่าวัวแต่ละระดับซื้อขายกันในช่วงราคาเท่าไร และช่องทางไหนเหมาะกับผู้ซื้อแบบไหน
ตัวเลขในบทความนี้เป็นราคาจากกรณีจริงที่สื่อรายงาน เช่น กาเหว่าฟาร์มวัวชน จังหวัดตรัง ที่ MGR Online รายงานเมื่อเดือนมีนาคม 2566 ว่าขายลูกวัวอายุ 1 ปีตัวละ 20,000 บาท และการประมูลโคพื้นเมือง 39 ตัวของศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ตรัง ราคาเหล่านี้จึงใช้เป็นจุดอ้างอิง ไม่ใช่ราคากลางที่ใช้ได้กับวัวทุกตัว
ตลาดวัวชนภาคใต้ซื้อขายผ่าน 4 ช่องทางหลัก คือ ฟาร์มเพาะพันธุ์ คนกลางในวงการ ประกาศออนไลน์ และการประมูลของศูนย์วิจัยฯ ราคาอ้างอิงจากข่าวคือ ลูกวัวชนอายุ 1 ปีราว 20,000 บาท เทียบลูกวัวทั่วไปราว 7,000 บาท แม่พันธุ์ 30,000-32,000 บาท พ่อพันธุ์สายดังสูงถึง 270,000 บาท ส่วนวัวที่ชนะ 2-3 ครั้งขยับเป็นหลักแสนขึ้นไป
ตลาดวัวชนภาคใต้ใหญ่แค่ไหน และใครอยู่ในวงจรซื้อขาย
รายงานของเทคโนโลยีชาวบ้านประเมินว่ากิจกรรมที่เกี่ยวกับวัวชนในภาคใต้มีเงินหมุนเวียนกว่าปีละ 5,000 ล้านบาท โดยไม่ได้มาจากสนามอย่างเดียว แต่รวมการซื้อขายสายพันธุ์ อาหารเสริม รีสอร์ตวัว และการขายน้ำเชื้อ ส่วน TCIJ อ้างข้อมูลปี 2555 ว่ามีสนามที่ได้รับอนุญาต 28 แห่งใน 7 จังหวัด ได้แก่ สงขลา นครศรีธรรมราช พัทลุง กระบี่ ตรัง สุราษฎร์ธานี และสตูล ตัวเลขสนาม 28 แห่งนี้ยังปรากฏในรายงานของ Nation TV เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2564
ฝั่งผู้ขายในตลาดวัวชนแบ่งได้ 3 กลุ่ม กลุ่มแรกคือฟาร์มเพาะพันธุ์ อย่างกาเหว่าฟาร์มวัวชนที่อำเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง ซึ่งมีแม่พันธุ์ 25 ตัว ได้ลูกปีละราว 20 ตัว กลุ่มที่สองคือผู้เลี้ยงรายย่อย MGR Online เคยรายงานเมื่อเดือนกันยายน 2557 ว่าเกษตรกรพัทลุงหันมาเลี้ยงวัวชนเป็นรายได้เสริมหลังราคายางตก กลุ่มที่สามคือภาครัฐ ซึ่งมีศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ที่พัฒนาโคพื้นเมือง 5 แห่งในภาคใต้ คือ สุราษฎร์ธานี กระบี่ ตรัง นครศรีธรรมราช และสงขลา
ฝั่งผู้ซื้อมีทั้งคนที่ซื้อลูกวัวไปเลี้ยงและฝึกต่อ คนที่ซื้อตัวเมียไปทำแม่พันธุ์ และคนที่ซื้อวัวที่มีประวัติชนแล้ว ความต้องการที่ต่างกันทำให้ช่วงราคาในตลาดกว้างตั้งแต่หลักพันจนถึงหลักแสน
ราคาวัวชนแต่ละระดับในตลาดวัวชน
ตารางนี้รวมราคาอ้างอิงจากรายงานที่ตรวจสอบได้ เรียงจากวัวที่ราคาต่ำไปสูง ปีที่กำกับไว้คือปีที่สื่อเผยแพร่ข่าว
จากตาราง ลูกวัวชนสายเลือดราคาสูงกว่าลูกวัวทั่วไปราว 3 เท่า (20,000 เทียบ 7,000 บาท) และช่วงที่ราคากระโดดมากที่สุดคือหลังวัวมีประวัติชนะ ตัวเลขมาจากต่างปีกัน ก่อนซื้อจริงควรเทียบกับราคาที่ฟาร์มหรือผู้ขายเสนอในช่วงนั้นอีกครั้ง
ช่องทางซื้อขายในตลาดวัวชน จากฟาร์มถึงหน้าจอ
การซื้อตรงจากฟาร์มเป็นช่องทางที่เห็นพ่อแม่พันธุ์ได้ชัดที่สุด กาเหว่าฟาร์มวัวชนขายเฉพาะลูกตัวผู้ปีละ 14-15 ตัว ส่วนตัวเมียเก็บไว้ทำแม่พันธุ์ ผู้ซื้อส่วนใหญ่มาจากตรังและจังหวัดใกล้เคียง สำนักข่าวไทยรายงานว่าฟาร์มนี้มีรายได้เสริมปีละ 200,000-300,000 บาทจากการขายลูกวัว
ช่องทางออนไลน์ขยายตัวชัดเจน บน TikTok มีแฮชแท็ก #ซื้อขายวัวชน #ขายลูกวัวชน และ #ฝากขายวัวชน ส่วนบน Facebook มีเพจฟาร์มอย่าง “โกมาร์คฟาร์ม จำหน่ายลูกวัวชน สายพันธ์ดี” และเพจของกาเหว่าฟาร์มเอง ช่องทางนี้ช่วยให้เห็นวัวจากหลายจังหวัดในเวลาสั้น แต่ผู้ซื้อต้องตรวจตัวตนผู้ขายเองทั้งหมด
ช่องทางที่คนนอกวงการไม่ค่อยรู้คือการประมูลของภาครัฐ MGR Online รายงานเมื่อเดือนกรกฎาคม 2566 ว่าศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ตรังมีโคพื้นเมืองกว่า 250 ตัว แม่พันธุ์กว่า 100 ตัว และเปิดประมูล 39 ตัว แบ่งเป็นแม่พันธุ์คัดทิ้ง 7 ตัว พ่อพันธุ์คัดทิ้ง 7 ตัว และโคคัดทิ้ง 25 ตัว โดยเคาะราคาเพิ่มครั้งละไม่ต่ำกว่า 100 บาท
ปัจจัยที่ทำให้ราคาวัวชนขึ้นหรือลง
ประวัติชนเป็นตัวแปรใหญ่ที่สุด MGR Online รายงานว่าเกษตรกรพัทลุงซื้อลูกวัวราวตัวละ 10,000 บาท เลี้ยงและฝึก 1 ปีราคาขยับเป็นราว 20,000 บาท และถ้าชนะ 2-3 ครั้งอาจขึ้นไปถึงหลักแสนหรือเจ็ดหลัก ตัวอย่างวัวที่สร้างชื่อจากสถิติคือ “ไอ้เสือสุโขทัย” ที่มีสถิติชนะ 13 แพ้ 1 ก่อนชนะ “ไอ้ควายสตูล” ใน 19 นาที ที่สนามบ้านท่ามิหรำ จังหวัดพัทลุง เมื่อเดือนกันยายน 2555 และได้เงินรางวัลแชมป์ 100,000 บาท
สายเลือดเป็นตัวแปรรองลงมา ฟาร์มที่ประกาศว่าเป็นวัว “เลือด 100%” และมีพ่อพันธุ์ราคา 270,000 บาท ตั้งราคาลูกได้สูงกว่าลูกวัวทั่วไป 3 เท่า ส่วนรูปร่าง เขา และขวัญเป็นเรื่องที่ผู้ซื้อดูประกอบ อ่านรายละเอียดได้ที่ ลักษณะวัวชนที่ดี ดูจากอะไร รูปร่าง เขา ขวัญ และใจสู้
สภาพตลาดก็ดึงราคาลงได้แรง Nation TV รายงานเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2564 ว่าช่วงที่สนามปิดเพราะโควิด-19 ผู้เลี้ยงบางรายต้องขายวัวที่เคยมีค่าหลักแสนในราคาเพียงหลักหมื่น ผู้ซื้อที่รู้จังหวะตลาดจึงได้ราคาต่างจากช่วงปกติมาก
ต้นทุนหลังซื้อที่ต้องคิดไว้ก่อนจ่าย
ราคาซื้อเป็นเพียงด่านแรก รายงานของ MGR Online เรื่องผู้เลี้ยงพัทลุงระบุว่าวัวชนต้องเดินออกกำลังช่วงเช้าราววันละ 10 กิโลเมตร ช่วงก่อนลงชนต้องซ้อม 20-25 วันต่อเดือน และควรมีคอกขนาดอย่างน้อย 4×4 เมตร ผู้เลี้ยงในข่าวประเมินกำไรราวตัวละ 1,500 บาทต่อเดือน หรือ 7,500 บาทต่อเดือนถ้าเลี้ยง 5 ตัว ตัวเลขนี้เป็นคำบอกเล่าของผู้เลี้ยงเมื่อปี 2557 ไม่ใช่ผลตอบแทนที่รับประกันได้
อีกต้นทุนที่มักตกหล่นคือการขนย้าย การเคลื่อนย้ายสัตว์โดยไม่ได้รับอนุญาตเข้าข่ายผิดมาตรา 22 ของพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558 ตามที่เดลินิวส์อ้างในคดีที่ศูนย์อำนวยการร่วมพิทักษ์ความมั่นคงทางเกษตรร่วมกับกรมปศุสัตว์จับรถบรรทุกซากโค 4 คันที่สมุทรสาคร เมื่อเดือนสิงหาคม 2569 ผู้ซื้อวัวข้ามจังหวัดจึงต้องเผื่อเวลาขอใบอนุญาตเคลื่อนย้ายสัตว์ไว้ด้วย
เรื่องการเลี้ยงและตารางซ้อมหลังได้วัวมาแล้ว อ่านต่อได้ที่ เลี้ยงและซ้อมวัวชน อาหาร ตารางฝึก และการเตรียมก่อนลงสนาม
เรื่องย่อยของตลาดวัวชนที่ควรอ่านต่อ
บทความนี้เป็นภาพรวม ถ้าตั้งใจจะซื้อจริง ทีมงานแยกเรื่องที่ต้องลงรายละเอียดไว้อีก 3 เรื่อง เรื่องแรกคือ ซื้อขายวัวชนออนไลน์ ซึ่งลงลึกวิธีอ่านประกาศ การขอคลิป การวางมัดจำ และช่องทางแจ้งความผ่านสายด่วน 1441 หากโอนเงินแล้วไม่ได้วัว
เรื่องที่สองคือ ลูกวัวชนราคา ที่แยกราคาตามอายุ เพศ และสายพ่อพันธุ์ พร้อมอธิบายว่าทำไมฟาร์มอย่างกาเหว่าฟาร์มจึงขายเฉพาะตัวผู้ เรื่องที่สามคือ ซื้อวัวชนตัวแรกดูอะไรบ้าง พ่อพันธุ์ แม่พันธุ์ อายุ ราคา ซึ่งสรุปเป็นเช็กลิสต์ 4 ข้อสำหรับคนที่ยังไม่เคยซื้อวัวมาก่อน
คำถามที่พบบ่อย
ตลาดวัวชนอยู่ที่ไหน?
ไม่มีตลาดกลางแห่งเดียว การซื้อขายกระจายอยู่ตามฟาร์มในจังหวัดภาคใต้อย่างตรัง พัทลุง นครศรีธรรมราช และสงขลา รวมถึงเพจ Facebook และแฮชแท็ก TikTok อย่าง #ซื้อขายวัวชน
ลูกวัวชนราคาเริ่มต้นเท่าไหร่?
ตามที่ MGR Online รายงาน ลูกวัวชนสายเลือดอายุ 1 ปีของฟาร์มในตรังขายตัวละ 20,000 บาท ส่วนลูกวัวที่เกษตรกรพัทลุงซื้อมาเริ่มเลี้ยงอยู่ราวตัวละ 10,000 บาท
พ่อพันธุ์วัวชนราคาเท่าไหร่?
ในกรณีที่มีรายงาน กาเหว่าฟาร์มวัวชนซื้อพ่อพันธุ์จาก สปป.ลาว ในราคา 270,000 บาท ซึ่งเป็นตัวที่แพงที่สุดของฟาร์ม
ซื้อวัวชนข้ามจังหวัดต้องมีเอกสารอะไร?
ต้องมีใบอนุญาตเคลื่อนย้ายสัตว์ เพราะการเคลื่อนย้ายโดยไม่ได้รับอนุญาตเข้าข่ายผิดมาตรา 22 ของพระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558
ซื้อวัวพื้นเมืองจากศูนย์วิจัยของรัฐได้ไหม?
ได้ผ่านการประมูล ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ตรังเคยเปิดประมูลโคพื้นเมืองคัดทิ้ง 39 ตัว โดยเคาะราคาเพิ่มครั้งละไม่ต่ำกว่า 100 บาท
สรุปภาพรวมตลาดวัวชนก่อนตัดสินใจซื้อ
ตลาดวัวชนมีราคาเป็นขั้นชัดเจน ลูกวัวสายเลือดอายุ 1 ปีราว 20,000 บาท แม่พันธุ์ 30,000-32,000 บาท และวัวที่พิสูจน์ตัวในสนามแล้วขึ้นไปหลักแสน ช่องทางซื้อมีทั้งฟาร์ม ออนไลน์ และการประมูลของศูนย์วิจัยฯ แต่ละช่องทางให้ข้อมูลพ่อแม่พันธุ์และความเสี่ยงไม่เท่ากัน
ราคาวัวชนขึ้นลงตามประวัติชนและสภาพตลาด ตัวอย่างช่วงโควิด-19 ที่วัวหลักแสนถูกขายในราคาหลักหมื่นแสดงว่ามูลค่าลดลงได้รวดเร็ว ลูกวัวที่ซื้อมาอาจไม่ได้ลักษณะตามที่หวัง และต้นทุนเลี้ยงดูเกิดขึ้นทุกเดือน ควรใช้เงินที่เสียไปได้โดยไม่กระทบค่าใช้จ่ายจำเป็น และอย่าซื้อโดยคาดว่าจะได้กำไรแน่นอน
เรียบเรียงโดย ทีมคอนเทนต์ วัวชนกูรู · ตรวจสอบข้อมูลโดย ทีมตรวจสอบข้อมูล วัวชนกูรู · แหล่งข้อมูลหลัก: MGR Online, LINE TODAY (สำนักข่าวไทย), เทคโนโลยีชาวบ้าน